Τα Ιωάννινα είναι ορεινή πόλη και η λίμνη Παμβώτιδα, που απλώνεται κάτω από τα τείχη του Κάστρου, δεν προορίζεται για κολύμπι. Είναι όμως ιδανική για περίπατο, ποδήλατο και βαρκάδα, και αποτελεί το φυσικό σκηνικό κάθε διαμονής στην πόλη.

Για όσους θέλουν βουτιά σε γλυκό νερό, ο ποταμός Βοϊδομάτης στο Ζαγόρι, περίπου μία ώρα οδικώς, έχει πεντακάθαρα, πολύ κρύα νερά. Κοντά στο πέτρινο γεφύρι της Κλειδωνιάς και στην περιοχή της Αρίστης πολλοί επισκέπτες κάνουν μια δροσερή βουτιά τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού.

Η πλησιέστερη θάλασσα είναι οι ακτές της Θεσπρωτίας στο Ιόνιο. Η Ηγουμενίτσα απέχει περίπου μία ώρα μέσω της Εγνατίας Οδού, ενώ λίγο πιο νότια βρίσκονται τα Σύβοτα, με τους μικρούς κολπίσκους, τα καταπράσινα νησάκια και τα τιρκουάζ νερά τους.

Η Πάργα, με τις γνωστές παραλίες του Βάλτου και του Κρυονερίου, απέχει περίπου μιάμιση ώρα. Προς τα νότια, μέσω της Ιονίας Οδού, μπορείτε να φτάσετε και στις μεγάλες αμμουδιές της Πρέβεζας.

Μια μέρα στη θάλασσα από τα Γιάννενα είναι απολύτως εφικτή, αρκεί να ξεκινήσετε νωρίς το πρωί. Έτσι θα έχετε χρόνο για μπάνιο και φαγητό δίπλα στο κύμα, με επιστροφή στο Κάστρο για βραδινό περίπατο γύρω από τη λίμνη.

Στο Ιτς Καλέ, την εσωτερική ακρόπολη του Κάστρου, το Βυζαντινό Μουσείο στεγάζεται σε κτίριο χτισμένο πάνω στα ερείπια του σεραγιού του Αλή Πασά. Εκθέτει εκκλησιαστικά και κοσμικά αντικείμενα από τον 4ο έως τον 19ο αιώνα, κεραμικά, νομίσματα και γλυπτά, ενώ στο παράρτημα του Θησαυροφυλακίου φιλοξενούνται μεταβυζαντινά αργυροχοΐα.

Στο ψηλότερο σημείο του Ιτς Καλέ υψώνεται το Τζαμί Φετιχιέ, που ξαναχτίστηκε στα τέλη του 18ου αιώνα ως τέμενος του σεραγιού του Αλή Πασά. Ακριβώς έξω από αυτό, κάτω από ένα σιδερένιο θολωτό κιγκλίδωμα, βρίσκεται ο τάφος του Αλή Πασά.

Στη βορειοανατολική ακρόπολη, το Τζαμί του Ασλάν Πασά στεγάζει σήμερα το Δημοτικό Εθνογραφικό Μουσείο, με ελληνικές, εβραϊκές και οθωμανικές συλλογές. Δίπλα του σώζονται ο μεντρεσές και τα μαγειρεία του 17ου αιώνα, με θέα στη λίμνη και στο Νησάκι.

Μέσα στο Κάστρο βρίσκεται και η Παλαιά Συναγωγή, μια από τις μεγαλύτερες της Ελλάδας. Στην πύλη της είναι χαραγμένα τα ονόματα των μελών της εβραϊκής κοινότητας των Ιωαννίνων που εκτοπίστηκαν το 1944 στα ναζιστικά στρατόπεδα.

Όλα τα παραπάνω απέχουν λίγα λεπτά με τα πόδια από το κατάλυμα, οπότε μπορείτε να τα επισκεφθείτε με την ησυχία σας, σε περισσότερες από μία βόλτες, χωρίς βιασύνη.

Η ηπειρώτικη κουζίνα είναι από τις πιο χαρακτηριστικές της Ελλάδας, και τα Γιάννενα είναι το καλύτερο μέρος για να τη γνωρίσετε. Οι πίτες κρατούν την πρώτη θέση: κοτόπιτα, χορτόπιτα, αλευρόπιτα και τυρόπιτες με λεπτό χειροποίητο φύλλο θα τις βρείτε σε ταβέρνες και φούρνους σε όλη την πόλη.

Η λίμνη Παμβώτιδα έχει δώσει στην τοπική κουζίνα τα δικά της πιάτα. Τα βατραχοπόδαρα και τα χέλια είναι παραδοσιακοί μεζέδες των Γιαννιωτών, ενώ η πέστροφα από τα ποτάμια της Ηπείρου σερβίρεται συχνά ψητή ή τηγανητή. Στο Νησάκι της λίμνης λειτουργούν ταβέρνες που φημίζονται για αυτές τις γεύσεις.

Από τα βουνά της Ηπείρου έρχονται τα τυριά και τα κρέατα. Το καπνιστό Μετσοβόνε, με Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης, και η φέτα της περιοχής συνοδεύουν το τραπέζι μαζί με αρνί και κατσικάκι, ενώ από τη Ζίτσα προέρχεται το γνωστό τοπικό κρασί.

Για πρωινό ή κολατσιό, η γιαννιώτικη μπουγάτσα είναι απαραίτητη, ενώ τα σιροπιαστά γλυκά, όπως ο μπακλαβάς και το γαλακτομπούρεκο, έχουν μακρά παράδοση στην πόλη. Για αναμνηστικά, τα ασημένια κοσμήματα των Γιαννιωτών αργυροχόων και τα τοπικά τυριά είναι οι καλύτερες επιλογές.

Το Σπήλαιο του Περάματος, λίγα μόλις χιλιόμετρα από την πόλη, είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά σπήλαια της Ελλάδας, με σταλακτίτες και σταλαγμίτες σε πολλούς χρωματισμούς. Η επίσκεψη γίνεται με ξενάγηση και διαρκεί περίπου μισή ώρα.

Η αρχαία Δωδώνη, περίπου 20 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά, ήταν το αρχαιότερο μαντείο του ελληνικού κόσμου, αφιερωμένο στον Δία. Το επιβλητικό θέατρο, ένα από τα μεγαλύτερα της αρχαίας Ελλάδας, φιλοξενεί ακόμη και σήμερα παραστάσεις το καλοκαίρι.

Τα Ζαγοροχώρια, σε απόσταση περίπου μίας ώρας, είναι ένας από τους ωραιότερους ορεινούς προορισμούς της χώρας. Πέτρινα χωριά, πέτρινα γεφύρια, μονοπάτια και η χαράδρα του Βίκου, με τις θέες από το Οξιά και το Μπελόη, γεμίζουν άνετα μία ή και περισσότερες μέρες.

Το Μέτσοβο, περίπου μία ώρα ανατολικά μέσω της Εγνατίας Οδού, είναι ένα παραδοσιακό ορεινό χωριό με αρχοντικά, μουσεία και τοπικά τυριά και κρασιά, ιδανικό για εκδρομή όλες τις εποχές.

Κάθε μία από αυτές τις εξορμήσεις χωρά σε μία μέρα, με επιστροφή στο Κάστρο για ένα βραδινό περίπατο στη λίμνη. Τον χειμώνα, καλό είναι να ενημερώνεστε για τις συνθήκες στους ορεινούς δρόμους.

Αξίζει να πάρετε το καραβάκι για το Νησάκι της Παμβώτιδας, ένα κατοικημένο νησί χωρίς αυτοκίνητα, με μικρό οικισμό και βυζαντινά μοναστήρια. Στη Μονή του Αγίου Παντελεήμονα λειτουργεί το Μουσείο Αλή Πασά, στο σημείο όπου ο ίδιος σκοτώθηκε το 1822.

Ένα απόγευμα, κάντε τον περίπατο γύρω από τα τείχη του Κάστρου και κατά μήκος της λίμνης, με τα πλατάνια και τα παγκάκια, την ώρα που ο ήλιος δύει πίσω από τα βουνά και τα νερά αλλάζουν χρώμα.

Ρίξτε μια ματιά στα εργαστήρια αργυροχοΐας και στα μικρά μαγαζάκια της παλιάς πόλης. Η ασημουργία είναι μια τέχνη με μακρά παράδοση στα Γιάννενα και στα γύρω χωριά.

Τέλος, μην παραλείψετε μια βραδινή βόλτα μέσα στο Κάστρο, όταν οι φωτισμένοι μιναρέδες και τα τείχη αντανακλώνται στη λίμνη, δημιουργώντας μια από τις πιο όμορφες εικόνες της Ηπείρου.

Τα Γιάννενα είναι μια πόλη που απολαμβάνεις περπατώντας, χωρίς βιασύνη. Αφεθείτε στα σοκάκια του Κάστρου, στην όχθη της λίμνης και στις παλιές αγορές, και αφήστε την πόλη να σας αποκαλύψει σιγά σιγά την ιστορία της, από τους Βυζαντινούς δεσπότες ως την εποχή του Αλή Πασά.